فى العلوم الحكميّه ) ( كافية الحساب ) ( كتاب غاية الغايات ) ( تدقيق المباحث الطبيّه فى تحقيق المسائل الخلاقيّه ) ( مقالة فى البر شعثا و هو المعجون الذى ركبه الطبيب ابو البركات ) ( كتاب ايضاح الرأى السخيف من كلام الموفق عبد اللّطيف ) مورخ خزرجى گويد كه حكيم در حين تأليف اين كتاب سيزده سال داشته ( كتاب غاية الاحكام فى صناعة الاحكام ) ( كتاب الانوار الساطعات فى شرح الايات ) ( الرسالة الكامله فى الجبر و المقابله ) ( الرسالة المنصورية فى الاعداد الوفقيّه ) ( كتاب الزاهى فى اختصار الزبج الشاهى ) ( كتاب الزيج المقرب المبنى على الرصد المجرب ) ( الرسالة السنيّه فى شرح المقدمة المطرزيه ) ( كتاب نزهة الناظر فى المثل السائر * 2 1 ابن المارستانيه ابو بكر الطبيب هو ابو بكر عبيد اللّه بن ابى الفرج على بن نصر بن حمزة المعروف بابن المارستانيّه « » در علوم ادبيّه و فنون حكميّه و صناعت طبيّه بصيرتى كامل داشته و رياست بيمارستان عضدى بغداد به او مفوّض بود بجهة سعايتى كه معاندينش از وى نمودند از مصدر خلافت بحبس آن حكيم فرمان رفت دو سال بعد رهائى يافته مورد الطاف و توجهات حضرت خلافت گرديد و از بغداد برسم سفارت به شهر تفليس روانه شد بعد از اداى سفارت و انجام ماموريت خويش عزم معاودت بجانب بغداد كرد پيش از وصول بدار السلام بغداد در شهر ذىحجهء سال پانصد و نود و نه هجرى در منزل ( جيرخ بند ) زندكانى را وداع نمود از مؤلفات او آنچه در دست است تاريخيست كه در احوال دار السلام بغداد نكاشته و ( ديوان الاسلام ) نام نهاده و آن تاريخ ناتمام است و نيز رساله‌ايست در ادويهء مركبه * معاصرين حكيم از خلفا الناصر لدين اللّه سى و چهارم خليفهء عباسى و از حكما و علما و شعرا امام فخر الدّين رازى و ابو الوليد محمد بن احمد بن رشد الطبيب القرطبى و ابن جوزى واعظ معروف و ظهير فاريابى شاعر مشهور عجم مىباشند * 2 1 ابن ماهان الطبيب از اطباى سريانيّين است كه در ابتداى دولت عباسيّين بوده‌اند از اين حكيم در كتب طبيّه بيعقوب سيرافى نام مىبرند و كاهى سيرافى مطلق مىنويسند تاريخ وفاتش را ضبط نكرده‌اند و اشهر مؤلفات او كتاب ( سفر و حضر ) است